>>ทำไมต้องวัดออกซิเจนในน้ำ
การวัดออกซิเจนในน้ำเพื่อประโยชน์ในด้านต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น ในงานอุตสาหกรรม🏗 การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ 🐳การวัดออกซิเจนในน้ำเป็นการตรวจคุณภาพน้ำที่มีผลสำคัญต่อการดำรงชีวิตของสัตว์น้ำ♻️ หากมีการจัดการที่ดีแล้วจะช่วยส่งเสริมสุขภาพปลาที่เลี้ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสัตว์น้ำต้องใช้ออกซิเจนในการหายใจเพื่อความอยู่รอด ตามทฤษฎีควรมีปริมาณค่าออกซิเจนละลายในน้ำไม่ต่ำกว่า 5 ppm ความต้องการออกซิเจนขึ้นอยู่กับชนิดและช่วงอายุของสัตว์น้ำ (ทั่วไปอยู่ในช่วงประมาณ 5-7 ppm) ปลาบางชนิด เช่น ปลาดุก มีอวัยวะช่วยหายใจพิเศษทำให้สามารถปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมที่มีออกซิเจนในระดับต่ำได้
- ในขณะที่ปลาบางชนิด เช่น ปลาซิว ปลาติดหิน ต้องการออกซิเจนปริมาณสูง ปริมาณออกซิเจนที่ละลายน้ำอาจส่งผลต่อปริมาณสารอาหารในแหล่งน้ำได้
- โดยปกติออกซิเจนที่ละลายในน้ำได้มาจากบรรยากาศและการสังเคราะห์ด้วยแสง 🌤ของพืชน้ำ 🌿
- ปริมาณออกซิเจนที่ละลายในน้ำ (Dissolved Oxygen/DO) จะขึ้นอยู่กับ อุณหภูมิ ♨️และความเข้มข้นของแร่ธาตุที่ละลายในน้ำ 💎 แต่หากอุณหภูมิและความเข้มข้นของแร่ธาตุในน้ำสูง ⬆️จะทำให้ออกซิเจน ละลายในน้ำได้น้อยลง⬇️
〰️〰️〰️〰️ 〰️〰️〰️〰️
📚ประเภทของเครื่องวัดออกซิเจนในน้ำ (Dissolved oxygen Meter)
เป็นเครื่องมือที่ใช้วัดปริมาณออกซิเจนในน้ำ เพื่อบ่งชี้คุณภาพของน้ำว่าเหมาะสมกับการใช้ประโยชน์ในด้านต่างๆ หรือไม่ DO สามารถนิยามได้ว่าเป็นการกระจายทางกายภาพของออกซิเจนในน้ำ โดยมีแหล่งที่มาจากชั้นบรรยากาศและการสังเคราะห์โดยพืช คลื่นและการไหลของน้ำได้ผสมอากาศเข้ากับน้ำ ในขณะที่พืชน้ำผลิตออกซิเจนซึ่งเป็นผลพลอยได้จากการสังเคราะห์แสง ปริมาณของออกซิเจนขึ้นอยูกับปัจจัยต่างๆ เช่นอุณหภูมิ, ความเค็ม และความกดอากาศของน้ำ โดยทั้งหมดสามารถเพิ่มหรือลดปริมาณออกซิเจนได้
1. แบบโพลาโรกราฟิค (Polarographic)
เครื่องมือประเภทนี้ใช้ความต่างศักย์ไฟฟ้าภายนอก โดยรักษาความแตกต่างที่เกิดขึ้นระหว่งขั้วบวกและขั้วลบให้น้อยกว่า 0.5 โวลท์ ความต่างศักย์ไฟฟ้าที่แตกต่างกันระหว่างขั้วบวกและขั้วลบให้ปริมาณของออกซิเจน
2. แบบกัลวานิก (Galvanic)
ประกอบด้วยขั้วลบและขั้วบวกจุ่มลงในอิเล็กโทรไลท์ ทำให้เกิดประจุไฟฟ้า ความแตกต่างในประจุไฟฟ้าให้ปริมาณของออกซิเจน เครื่องวัดออกซิเจนในน้ำแบบกัลวานิกให้ค่าความแม่นยำและเที่ยงตรงกว่าแบบโพลาโรกราฟิค
3. แบบเรืองแสง (Optical Fluorescence)
ประกอบด้วยเซ็นเซอร์ที่เรืองแสงเมื่อสัมผัสกับออกซิเจน ช่วงเวลาที่เซ็นเซอร์เรืองแสงแสดงปริมาณของออกซิเจน เครื่องมือประเภทนี้เหมาะสำหรับวัดปริมาณน้ำใต้ดิน
ในทางปฏิบัติที่แนะนำคือ Optical เซนเซอร์ใช้หลักการของ Fluorescence ในการวัดปริมาณออกซิเจนในน้ำ
โดยใช้หลักการของแสงที่จำกัดความยาวคลื่น Wavelength และควบคุมค่าความเข็มข้นของแสง ตกกระทบลง บนแผ่นเลนส์ ประมวณผลและจากค่าความแตกแตกระหว่างการส่งไป-กลับ คำนวณออกมาเป็นค่าออกซิเจน อายุการใช้งานยาวนานกว่าเซนเซอร์ประเภทอื่น ๆ และการดูแลรักษาง่าย
〰️〰️〰️〰️ 〰️〰️〰️〰️
คุณภาพออกซิเจนในน้ำ
- น้ำในธรรมชาติทั่วไปปกติจะมีค่าดีโอ Dissolved Oxygen ประมาณ 5-7 มิลลิกรัมต่อลิตร
- มาตรฐานน้ำที่มีคุณภาพดึ จะมีค่า DO ประมาณ 5 – 8 มิลลิกรัมต่อลิตร
- น้ำเสีย จะมีค่า DO ต่ำกว่า 3 มิลลิกรัมต่อลิตร
- ปริมาณออกซิเจนในน้ำ สำหรับสัตว์น้ำ
〰️〰️〰️〰️ 〰️〰️〰️〰️
★อ้างอิง :
https://www.voake.com/c/do-meter/
https://www.hannainstruments.co.uk/ https://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/ac60208a070#
https://en.wikipedia.org
https://www.versaperm.com/
